Tarih / Sayı : 20260118.002
Konu : Sürekli Yeniden Değerleme Müessesesi
Mevzuat : Vergi
Usul Kanunu Mükerrer Madde 298/Ç ve VUK Genel Tebliği (Sıra No 537)
Bu sirkülerde, 01.01.2022
tarihinden itibaren yürürlüğe giren Vergi Usul Kanunundaki Sürekli Yeniden Değerleme Müessesesinin uygulanmasına ilişkin detaylar yer
almaktadır.
Tam mükellefiyete tabi ve bilanço esasına
göre defter tutan gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri, enflasyon
düzeltmesi şartlarının gerçekleşmediği hesap dönemlerinin sonu itibarıyla,
bilançolarına dâhil bulunan amortismana tabi
iktisadi kıymetlerini ve bunların
amortismanlarını diledikleri takdirde
yeniden değerleyebilirler.
M.298/A-9 kapsamındaki
kuyumcular, yabancı para ile defter tutanlar, dar mükellefiyete tabi olanlar,
işletme hesabına göre veya serbest meslek defteri tutanlar yeniden değerleme
yapamazlar. Amortismana tabi olmayan veya sat-kirala-geri al işlemine veya kira
sertifikası ihracına konu edilen iktisadi kıymetler için yeniden
değerleme yapılamaz.
Daha önce hiç uygulamamış
olanlar tarafından uygulanabilecek olan VUK geçici 32. maddeye göre yeniden
değerleme, tek seferlik bir yeniden değerleme olduğundan ve bir çok işletme
tarafından ilk çıktığı yıl olan 2022 deki sürekli yeniden değerlemeden önceki
boşluğu doldurmak amacı ile kullanıldığından, bu sirkülerde detaylarından
bahsedilmeyecektir.
VUK m.298/Ç (Sürekli Yeniden
Değerlemeya İlişkin Notlar);
1.
İktisadi
kıymetlerin maliyet bedellerine isteğe bağlı olarak
eklenmiş bulunan kur farkları ve kredi faizleri yeniden değerleme kapsamına
girmez.
2.
İktisadi kıymetlerin yeniden değerlemesi yapılırken hesap dönemi sonu itibaryla defter
kayıtlarında yer alan tutarları dikkate alınır.
3.
Dönem içinde aktife yeni giren iktisadi
kıymetler için yeniden değerleme yapılamaz.
4.
İstenirse geçici vergi dönemlerinde de yeniden değerleme
yapılabilir.
5.
Atiklerin tamamı veya bir kısmı için uygulanabilecektir.
İstenirse tükenen amortismana tabi iktisadi kıymetler için bile uygulanabilir.
6.
Amortismanın herhangi bir yılda ayrılmamış olması halinde,
hesaplama amortismanlar tam ayrılmış gibi dikkate
alınarak yapılacaktır.
7.
Yeniden değerlemede yi-üfe oranları değil, değerlenecek tüm iktisadi kıymetler için, o yıl için belirlenmiş
yeniden değerleme oranı kullanılır. (2025 yılı için %25,49)
8.
İktisadi kıymetlerin her
birinin değerinde meydana gelen değer artışı ayrıntılı olarak görünecek
şekilde, bilançonun pasifinde özel bir fon hesabında
gösterilir. (522 Hesap)
9.
Amortismanlar yeniden
değerlenmiş değerler üzerinden ayrılacaktır.
10. Pasifte özel bir Fonda gösterilen
değer artışları, sermayeye ilave dışında, başka bir hesaba nakledilirse
veya işletmeden çekilirse, ilgili dönem kazancı ile
ilişkilendirilmeksizin vergilendirilecektir.
Yeniden değerlemeye tabi tutulan
iktisadi kıymetlerin elden çıkarılması halinde,
bunlara ilişkin değer artış fonu tutarı birikmiş
amortismanlar gibi işlem göreceklerdir. Ancak, öncesinde sermayeye ilave edilmiş olması halinde vergisel bir
avantaj sağlanmış olacaktır.
Bu değer artışlarının
halka açık şirketlerde SPK ya ve bağımsız denetime tabi şirketlerde TTK ya göre
sermayeye ilave edilemeyecek olması tartışma yaratmaktadır.
11.
Yeniden
değerlemenin herhangi bir yıl yapılmamasından veya değerleme oranının düşük
uygulanmasından dolayı daha sonraki yıllarda geçmiş
dönemlere ilişkin yeniden değerleme yapılamayacaktır.
12. Gelecekte enflasyon
düzeltmesinin tekrar zorunlu olarak uygulanması söz konusu olduğunda, yeniden
değerlenmiş en son tutarlardan itibaren enflasyon düzeltmesi yapılacağından, yeniden
değerleme ya hiç yapılmamalı ya da her yıl düzenli olarak yapılmalıdır.
13. Uzun süre zorunlu
olarak enflasyon düzeltmesi uygulaması yapılmazsa, daha az amortisman gideri yazılması ve
bilançoların zayıflaması sebebiyle sürekli
yeniden değerleme düzenli olarak yapılmalıdır.
Sürekli Yeniden Değerlemenin
Avantajları;
·
Gider
yazılacak amortisman tutarının artırılarak, vergi avantajı elde edilmesi,
·
Bilançonun aktif toplamı ve özkaynak tutarındaki artış
dolayısı ile işletmenin kredibilitesinin artması,
·
Özkaynaklardaki
artış dolayısı ile finansman gider kısıtlamasında daha az KKEG yazılarak, vergi
avantajı elde edilmesi,
·
Özkaynaklardaki
artış dolayısı ile örtülü sermaye sınırındaki artış ve ortaklardan daha yüksek
tutarda borçlanma imkanı sağlanması,
·
Özkaynakların
artışı nedeni ile teknik iflastan uzaklaşma sağlanması,
·
Değer
artış tutarı, iktisadi kıymetin satışından önce sermayeye ilave edilmiş olursa,
satış ve elden çıkarmada, vergi avantajı elde edilmesidir.
Daha detaylı açıklamalar için;
.jpg'))
.jpg)
SÜREKLİ YENİDEN DEĞERLEME.jpg)
